Broodfonds, schenkkring en vrijwillige verzekering bij UWV

In het kort

  • Een broodfonds of andere schenkkring is geen verzekering. Leden schenken elkaar geld bij ziekte, hooguit twee jaar lang.
  • Een schenkkring heeft minstens twintig en ongeveer vijftig leden. Meestal krijg je na een maand de eerste schenking.
  • Bij UWV kun je je vrijwillig verzekeren voor de Ziektewet en de WIA als je vanuit loondienst of een uitkering zelfstandige wordt. Je meldt je binnen 13 weken aan.
  • De premie voor de vrijwillige WIA-verzekering is in 2026 8,59 procent van het verzekerde dagloon.

Naast een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) bij een verzekeraar noemt de Rijksoverheid voor zelfstandigen een broodfonds, een vrijwillige verzekering bij UWV en zelf sparen. Een broodfonds is geen verzekering, en de verzekering bij UWV staat alleen open voor wie vanuit loondienst of een uitkering begint.

Broodfonds en schenkkring

Een broodfonds is een vorm van een schenkkring: een groep zelfstandigen die elkaar bij ziekte geld schenkt. Je hebt er geen recht op een uitkering. Elk lid zet elke maand geld opzij op een eigen rekening. Wordt een lid langdurig ziek, dan schenken de anderen hem elke maand een bedrag om van te leven.

De regels, zoals de KVK ze beschrijft:

  • Een schenkkring kan beginnen bij minstens twintig deelnemers en heeft ongeveer vijftig leden als grens.
  • Je krijgt hooguit twee jaar schenkingen. Ben je langer ziek, dan stoppen ze.
  • De eerste maand is meestal eigen risico.
  • Hoe hoger de schenking die je wilt kunnen krijgen, hoe hoger je maandelijkse inleg. De schenking mag niet hoger zijn dan je gemiddelde nettowinst plus je vaste bedrijfskosten; dat toon je aan met je jaarcijfers.
  • Je betaalt eenmalig inschrijfkosten en daarna een maandelijkse inleg en lidmaatschapskosten. Stap je uit, dan krijg je je saldo terug, min administratiekosten.
  • Er is geen medische keuring en geen begeleiding bij ziekte of re-integratie.
  • De plaatsen in een kring zijn beperkt.

Over de schenkingen betaal je meestal geen schenkbelasting, omdat je per lid onder de vrijstelling van € 2.769 per jaar (2026) blijft. De inleg is niet aftrekbaar.

Vrijwillige verzekering bij UWV

Word je zelfstandige vanuit loondienst of vanuit een uitkering, dan kun je je bij UWV vrijwillig verzekeren voor de Ziektewet en voor de WIA. De Ziektewet-verzekering betaalt bij ziekte, hooguit 2 jaar (104 weken). De WIA-verzekering betaalt als je daarna nog arbeidsongeschikt bent.

De belangrijkste regels voor de vrijwillige WIA-verzekering:

  • Je meldt je aan binnen 13 weken na het einde van je verplichte verzekering als werknemer. Je moet in het jaar daarvoor onafgebroken onder een wettelijke regeling voor arbeidsongeschiktheid hebben gevallen, met hooguit 60 dagen zonder verzekering.
  • Je kiest zelf het dagloon waarop de verzekering is gebaseerd. Dat mag niet hoger zijn dan het inkomen dat je bij arbeidsongeschiktheid mist, en in 2026 niet hoger dan € 304,25.
  • De premie is in 2026 8,59 procent van het dagloon, per werkdag. Een voorbeeld: bij een dagloon van € 125 en 21 werkdagen in een maand is dat € 225,49 per maand.
  • Een uitkering krijg je na 104 weken arbeidsongeschiktheid, als je dan nog minstens 35 procent arbeidsongeschikt bent en de AOW-leeftijd nog niet hebt bereikt.
  • Ben je volledig en duurzaam arbeidsongeschikt, dan is de uitkering 75 procent van het maandloon op basis van het verzekerde dagloon. Bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid is hij lager.
  • Betaal je twee volle kalendermaanden geen premie, dan stopt UWV de verzekering.

De vormen naast elkaar

AOV bij een verzekeraar Broodfonds of schenkkring Vrijwillige WIA bij UWV
Is het een verzekering? Ja Nee, onderlinge schenkingen Ja, een wettelijke regeling
Wie kan meedoen Afhankelijk van beroep en gezondheid Wie een plek vindt in een kring Wie binnen 13 weken na loondienst of uitkering zelfstandige wordt
Wanneer begint de uitkering Na de gekozen wachttijd (30 dagen tot 2 jaar) Meestal na een maand Na 104 weken
Hoe lang Tot de eindleeftijd of een vaste duur Hooguit 2 jaar Tot de AOW-leeftijd, zolang je aan de voorwaarden voldoet
Gezondheidsvragen Ja Geen medische keuring Niet genoemd in de voorwaarden
Belasting Premie aftrekbaar, uitkering belast (bij een maandelijkse uitkering) Inleg niet aftrekbaar, schenkingen meestal onder de vrijstelling Staat niet in de voorwaarden van UWV

Een broodfonds en een AOV kunnen naast elkaar bestaan. Schenkingen lopen hooguit twee jaar, en bij een AOV met een wachttijd van 2 jaar begint de uitkering na die twee jaar. De Rijksoverheid noemt een schenkkring ook bij de plannen voor de verplichte verzekering, als manier om de wachttijd van 2 jaar te overbruggen.

Zelf sparen

Je kunt ook een buffer opbouwen en daarvan leven als je niet kunt werken. Dan draag je het risico zelf: hoe lang je toekomt, hangt af van wat je hebt gespaard en hoe lang je ziek bent.

De AOV's van verzekeraars staan in de lijst met arbeidsongeschiktheidsverzekeringen. Een persoonlijk advies geven wij niet; dat krijg je bij een financieel adviseur.

Lees ook